Coğrafya Bilim

"Türkiye'nin En Büyük Akademik Coğrafya Sitesi"

Archive for the ‘Kayaçlar ve Minareller’ Category

Bozcaada Arazi Çalışması Raporu

Posted by Birol YILDIZ Mart 3, 2012


Bu çalışma Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğrencilerinden Birol YILDIZ tarafından hazırlanmıştır
Çalışma teması BOZCAADA arazi yapısının Jeolojik Ve Jeomorfolojik yapısıdır.

Bozcada Arazi Çalışması Raporu

Sırasıyla : Batı Burnu,Zunguma Burnu ve Ayazma Plajı.

Bozcaada arazi yapısı olarak miyosen yaşlı kayaçlardan oluşmaktadır. Adanın %6’lık dilimi kumul sahalarından meydana gelmekte ve adada plajlı yapı 15˚ eğime sahiptir. Ayrıca niş eğim kırıklığı vardır.Kıyılarda ise doğal köprü oluşumlarına rastlanır.Ve bu durum geniş plajlar şelf ortamındaki sığlığı kanıtlar.Kumul sahasındaki unsurlar ise ince-iri kumullardan oluşur.Ayrıca adada embriyotik (yeni oluşum) kumul sırtlarının oluşumlarınada rastlanır.


Resim 1 : Batı burnu kıyalarından bir kumul sırtı.

Kıyı kumulunun oluşabilmesi için kıyı ortamına bol sediman taşınması gerekmektedir.Ayrıca bu ortam içinde gelgit genliğinin az olması gerekir.Kıyı oluşumunda bir yönden esen rüzgarlar etkilidir.Ayrıca bu bölgedeki “niş” oluşumu da yüksek enerjili kıyı oluşumunu kanıtlamaktadır.Burdaki kumulların uzanış yönünden de rüzgar yönünü tahmin edebiliriz.Dikkatimizi çeken önemli bir noktada Kum dalgası yani (Ripple-Mark) tır. Kum dalgası (Ripple-Mark)lar kumullara dalgalı bir görünüm kazandırırlar. Ripple-marklar birbirine paralel küçük sırtlarla bunların arasında yer alan oluklardan oluşur.Bu kumullarda rüzgara bakan yamacın eğimi diğer yamacın eğiminden daha fazladır.


Resim 2 : Ripple-Mark

Kumul sahalarından başlayarak kıyı şeridine kadar “elektriksel öz direnç” değerlerini kullanarak bundan elde edilen veriler ışığında kıyı ortamının geçmişi hakkında bilgi sahibi olabiliriz.


Resim 3: Batı burnu kıyısı ve kumul sahası arasında yapılan Elektiriksel Özdirenç çalışması.

Bu çalışmanın amacı Elektriksel Özdirenç verileri yoluyla arazi yapınsın geçmişi hakkında bilgi edinmek ve buna bağlı olarak kıyı ve kumul sahaları arasındaki bu süreci morfolojik açıdan artaya koymaktır.

Bölgede kumul bitkileri oluşumu vardır. Kumul alanlarda yetişen bu bitkilere topraktaki tuz bitkiye zarar vememektedir çünkü bitkiler yapısı itibariyle çok dayanıklıdır. Özellikle Amoflia tuza ve sıcağa karşı töleranslıdır.


Resim 4: Kumul Bitkileri

Bölgelde gel git kaynaklı oluşan deniz çayırlarınada rastlamaktayız.


Resim 5: Deniz Çayırı

Adanın batı ucuna gittiğimizde Kum taşlarından oluşmuş doğal bir köprü örneğine rastlıyoruz. Bu tür köprüler genel olarak yüksek falezli kıyılarda oluşur.


Resim 6: Doğal Köprü

Kıyı kumullarından iç kesimlere doğru ilerledikçe küçük çölleri andıran kumul sahalarına rastlıyoruz. Deflasyon Çukuru olarak adlandırdığımız bu yapılar rüzgarın etkisiyle meydana gelip U şeklinde Parabolik bir şekil oluştururlar.


Resim 7: Deflasyon Çukuru

Yalıtaşları: Kıyı kumullarının bulunduğu yerlerde oluşurlar.Bu bölgelerde yeraltındaki kireç kristalleşip kum ve çakıl tanelerini birbirine bağlayarak yalıtaşlarını oluşturur.Daha sonra kumulun gevşek bölümleri rüzgarla taşınınca ya da savrulunca alttaki yalıtaşları ortaya çıkar.Yalıtaşlarının oluşması için yer altı sularının kireçli olması ve buharlaşmanın çok yüksek oranda olması gerekir.

Yalıtaşları bir konglomera karakterindedirler.Bünyelerinde farklı büyüklükteki yapılarıı bulundururlar.Gel-git içi zonda buharlaşmaya bağlı olarak bu unsurlar birbirine bağlıdır.Yalıtaşları üstünde mavi yeşil algler etkisi önemlidir.
Yalıtaşlarının büyük bölümü “holosen” dönemine aittir.Yalıtaşları deniz seviyesinin belirlenmesinde (stratigrafisi) ve araştırılmasında önemli ipuçları verir.


Resim 8: Bozcaadadaki yalıtaşlarından(Beachrock) bir görünüm.

Eolinit
Bozcaada’nın güney kıyısındayız. Bölge çok fazla rüzgar almıyor. Arkasındaki tepeler kuzeyden gelen rüzgarı kesmektedir. Ana kaya farklı killi tabakalardan oluşmakta ve üstünden çıkıntı yaparak gelen bir birim olan eoliniti açığa çıkarmaktadır.Taşlaşmış fosil kumul (eolinit) karbonatla yardımıyla reaksiyon geçirerek şimdiki şeklini almıştır. Sığı şelf ortamda biriken kalsiyum karbonat buzul sonrası dönemde karaya taşınmış ve yaşlaşmaya yol açmıştır. Bozcaada’nın güney kıyısındaki bu Eolinit Türkiye nin en güzel Eolinitidir.


Resim 9: Eolinit

Reklamlar

Posted in Çevre Bilim, Bölgeler Coğrafyası, Coğrafya Dökümanlar, Dökümanlar, Diğer Konular, Ekoloji, Fiziki Coğrafya, Jeomorfoloji, Kayaçlar ve Minareller, Marmara Bölgesi | Etiketler: , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments »

Türkiyede Çıkarılan Madenler ve Kullanım Alanları

Posted by Geography Teacher, Özcan Mayıs 27, 2011


Demir:

Modern  sanayinin ana metali demirdir. Kullanım alanı oldukça geniştir.

Çıkarıldığı yerler:  Divriği –Gürün (Sivas), Hekimhan-Hasan çelebi (Malatya), Çam dağı (Sakarya) , Edremit-Havran-Eymir-Ayvalık-Ayazmant (Balıkesir), Torbalı(İzmir), Simav- (Kütahya), Kırıkhan-Payas(Hatay), Bingöl,Kahramanmaraş,Düzce, Kayseri. Doğu Anadolu Bölgesi demir madeni bakımından Türkiye’de ilk sıra gelmektedir.

İşlendiği yer : Karabük, Ereğli, İskenderun demir çelik fabrikaları.

Bakır:

Bakır madeni yatakları genellikle çinko ve kurşun yataklarıyla birlikte bulunur. Elektrik ve       elektronik sanayisinde kullanılır. Bakır mutfak eşya yapımına kullanılır.

Çıkarıldığı yerler: Murgul(Artvin),Küre(Kastamonu),Ergani –Maden (Elazığ), Çayeli (Rize),

İşlendiği yerler: Maden Ergani  bakır işletmeleri, Murgul bakır işletmeleri, Samsun Karadeniz       bakır işletmeleri.

Krom:

Çok sert ,çok iyi cilalanabilen ve paslanmayan bir maden olduğu için , madeni eşya yapımında büyük önem taşır. Dışarıya en çok satılan madendir. Kaplamacılıkta ve çelik yapımında kullanılır.

Çıkarıldığı yerler: Guleman(Elazığ) , Fethiye – Milas – Marmaris – Dalaman Köyceğiz(Muğla) , Acıpayam (Denizli) , Orhaneli (Bursa) ,Kayseri , Eskişehir   Kütahya , Kahramanmaraş , Aladağ(Adana)

İşlendiği yerler :Antalya ve Elazığ’daki ferrokrom tesisleri

Krom yatakları altı ana bölgede toplanmıştır.

Fethiye, Köyceğiz, Denizli

Alacakaya (Guleman) (Elazığ)

Bursa, Eskişehir

Adana, Kayseri, Mersin

İskenderun, Kahraman Maraş, İslahiye

Kopdağı (Doğu Anadolu)

Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde işlenmektedir.

Boksit:

Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif olduğundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapımında kullanılır.

Boksit yatakları Seydişehir (Konya), Akseki (Antalya) İslahiye (Gazi Antep) ve Milas (Muğla) civarında bulunur. Buralarda çıkarılan boksit, Seydişehir alüminyum tesislerinde işlenmektedir.

Bor Mineralleri:

Sanayide sayısız denilebilecek kadar çok çeşitli işlerde kullanılmaktadır.  Bor minerallerinden      elde edilen boraks ve asit borik özellikle nükleer alanda jet ve roket yakıtı , sabun deterjan     lehim, fotoğrafçılık tekstil boyaları , cam,  elyaf  ve  kağıt sanayiinde kullanılmaktadır. Dünya rezervinin %80’ni Türkiye’dedir . Üretim bakımından dünyada  2006 dan beri birinci sıradayız. Rezerv bakımından TÜRKİYE  birinci sıradadır Bor minerallerinin üretimi dış isteğe bağlıdır.

Çıkarıldığı yerler:  Bigadiç-Susurluk-Sultançayırı (Balıkesir) , Mustafakemalpaşa (Bursa)               Emet( Kütahya), Seyitgazi (Eskişehir).

Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanılır. Ayrıca kauçuğun işlenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanılır.

Ülkemizde kükürt yatakları Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Muğla) çevresinde bulunmaktadır.

Zımpara Taşı: Çeşitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapımında kullanılan zımpara taşı yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (İzmir), Manisa, Söke (Aydın), Milas (Muğla) ve Tavas (Denizli) da çıkarılır.

Barit: Suda erimeyen bir maden olduğundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanılır. Ülkemiz barit yatakları bakımından zengin sayılır. Antalya, Muş, Gazi Antep ve Eskişehir çevresinde barit yatakları bulunmaktadır.

Tuz:

Türkiye tuz yatakları bakımından son derece zengindir. Kaya tuzu yatakları üçüncü jeolojik zamanda, kapalı göl havzalarında suların buharlaşması ile oluşmuştur. Son yıllarda tuz üretimimiz üç kat artmıştır.

Türkiye’deki tuz üretiminin çoğu, Tuz Gölü ile İzmir Çamaltı tuzlasından sağlanır. Kaya tuzu yatakları, Çankırı, Kars, Iğdır ve Nevşehir çevresinde bulunmaktadır.

Cıva:

Tek sıvı madendir. Zirai ilaç yapımında, kâğıt sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanılır. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemiş (İzmir), Manisa ve Uşak çevresinde çıkarılmaktadır.

Kurşun – Çinko: Genelde kurşun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazığ) ve Kayseri çevresinde kurşun-çinko yatakları vardır.

 Lületaşı:

Eskişehir çevresinde çıkarılır ve işlenir. Süs eşyası yapımında kullanılır.

 Oltutaşı:

Erzurumun Oltu ilçesinde çıkarılır ve işlenir. Süs eşyası yapımında kullanılır.

 Fosfat:

Gübre hammaddesi olarak kullanılan fosfat ihtiyacımızı karşılamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygın olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yatakları Mazıdağı (Mardin), Adıyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadır.

 Manganez:

Çeliğe sertlik kazandırmak ve direncini artırmak için kullanılır. Uşak, Afyon, Muğla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yatakları bulunur. İhtiyacı karşılamaz. Bu nedenle ithal edilir.

 Mermer:

Ülkemiz mermer bakımından zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adası, Kırşehir, Tokat ve İzmir çevresinde çıkarılır. Yurt dışına ihracatı yapılır.

 Volfram (Tungsten):

Çok sert olması nedeniyle özel sanayi çeliği olarak kullanılır. Demiryolu, iş makineleri, uçak ve gemi yapımı yanında, ampüllerde enerjiyi ışığa çevirmede kullanılır. Bursa Uludağ’da çıkarılıp işletilmektedir. Fakat son yıllarda üretimi durmuştur.

 Asbest (Amyant):

14 bin °C sıcaklığa dayanır. Isıya dayanıklı araç ve gereç yapımında kullanılır. Konserojen madde bulundurması nedeniyle, kullanımı sınırlandırılmıştır. Eskişehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Ağrı, Malatya, Sivas, İskenderun, Uşak ve Konya’da çıkarılır.

Kükürt:

Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanılır. Ayrıca kauçuğun işlenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanılır. Ülkemizde kükürt yatakları Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Muğla) çevresinde bulunmaktadır.

Posted in Jeomorfoloji, Kayaçlar ve Minareller | Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 28 Comments »

Jeolojik Devirler

Posted by Geography Teacher, Özcan Mayıs 20, 2011


  

Jeolojik Devirler

 Yaklaşık 4,5 milyar yaşında olan Dünya, günümüze kadar çeşitli devirlerden geçmiştir. Jeolojik zamanlar adı verilen bu devirlerin her birinde,   değişik canlı türleri ve iklim koşulları görülmüştür. Dünya’nın yapısını inceleyen jeoloji bilimi, jeolojik zamanlar belirlenirken fosillerden ve tortul tabakaların özelliklerinden yararlanılır.

I. İlkel Zaman (Prekambriyen): Günümüzden yaklaşık 600 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Yaklaşık 4 milyar yıl sürmüştür. Bu devrin önemli olayları:

Ø Sularda tek hücreli canlıların ortaya çıkışı,

Ø En eski kıta çekirdeklerinin oluşumu,

Ø İlkel zamanı karakterize eden canlılar alg ve radiolariadır.

II. Birinci Zaman (Paleozoik): Günümüzden yaklaşık 225 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Birinci zaman yaklaşık 375 milyon sürmüştür. Bu devirde kıta çekirdekleri yeni kıvrımların eklenmesiyle büyümektedir. Bu devrin önemli olayları:

Ø Kaledoniyen ve Hersiniyen kıvrımlarının oluşumu,

Ø Karbon devrinde kömür yataklarının oluşumu,

Ø İlk kara bitkilerinin ortaya çıkışı,

Ø Balığa benzer ilk organizmaların ortaya çıkışı,

Ø Birinci zamanı karakterize eden canlılar graptolit ve trilobittir.

III. İkinci Zaman (Mesozoik): Günümüzden yaklaşık 65 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. İkinci zaman yaklaşık 160 milyon yıl sürmüştür. Bu devrin önemli olayları:

Ø Ekvatoral ve soğuk iklimlerin belirmesi,

Ø Kimmerid ve Avustrien kıvrımlarının oluşumu,

Ø Türkiye’nin bulunduğu sahada Tetis jeosenklinali oluşmuştur,

Ø İkinci zamanı karakterize eden canlılar ammonit ve dinozordur.

IV. Üçüncü Zaman (Tersiyer): Günümüzden yaklaşık 2 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Üçüncü zaman yaklaşık 63 milyon yıl sürmüştür. Bu devrin önemli olayları:

Ø Kıtalar bugünkü görünümünü kazanmaya başlamıştır

Ø Linyit havzalarının oluşumu,

Ø Bugünkü iklim bölgelerinin ve bitki topluluklarının belirmeye başlaması,

Ø Alp kıvrım sisteminin gelişmesi,

Ø Şiddetli volkanik olaylar ve depremlerin görülmesi,

Ø Atlas ve Hint okyanuslarının oluşması,

Ø Türkiye’nin ana yer şekillerinin gelişmesi,

Ø Üçüncü zamanı karakterize eden canlılar nümmilit, hipparion, elephas ve mastadondur.

V. Dördüncü Zaman (Kuvaterner): Günümüzden 2 milyon yıl önce başlayan ve halen devam eden jeolojik zamandır. Batı Avrupa, İskandinavya ve Kanada buzullarla kaplanmıştır. Bu devrin önemli olayları:

Ø İklimde büyük değişikliklerin ve dört buzul döneminin (Günz, Mindel, Riss, Würm) yaşanması,

Ø İnsanın ortaya çıkışı,

Ø İstanbul ve Çanakkale boğazları ve Ege Denizi’nin oluşması,

Ø Karadeniz’in Akdeniz’e bağlanması,

Ø Dördüncü zamanı karakterize eden canlılar mamut ve insandır.

Posted in Coğrafya Dökümanlar, Coğrafya Konu Anlatımı, Dökümanlar, Jeomorfoloji, Kayaçlar ve Minareller, Lise 1 Dersleri, Lise 2 Dersleri, Lise 3 Dersleri, Lise 4 Dersleri, Matematik coğrafya | Etiketler: , , , | Leave a Comment »

Coğrafya 10 Sınıf Ders Kitapları

Posted by Geography Teacher, Özcan Mayıs 18, 2011


01 Topoğrafya ve Kayaçlar
02 Levha Hareketlerinin Etkileri
03 Doğadaki Üç Unsur
04 Nüfusun Gelişimi Dağılışı ve Nitelikleri
05 Göçlerin Nedenleri ve Sonuçları
06 Geçmişten Günümüze Ekonomik Faaliyetler
07 Türkiyenin Toprak Su ve Bitki Varlığı
08 Nerede ve Nasıl Yaşıyoruz
09 Türkiyenin Nüfus Özellikleri ve Nüfus Hareketleri
10 Kıtaların Keşfi ve Küçülen Dünya
11 Doğal Afetler ve Toplum

Kaynak:http://www.cografyakulubu.com

Posted in Coğrafya Dökümanlar, Fiziki Coğrafya, Jeomorfoloji, Kayaçlar ve Minareller | Etiketler: , , , , , , , | Leave a Comment »